W wieku 82 lat zmarł wybitny polski muzyk jazzowy Michał Urbaniak – skrzypek, saksofonista, kompozytor i aranżer. Od ponad pięćdziesięciu lat mieszkał i pracował w Nowym Jorku.
Michał Urbaniak urodził się w 1943 roku w Warszawie, ale dorastał w Łodzi. Tam też rozpoczął naukę gry na skrzypcach, kontynuując edukację w Liceum Muzycznym. Na saksofonie nauczył się grać samodzielnie. Już jako nastolatek zaczął występować w łódzkich klubach współpracując z różnymi formacjami jazzowymi. W 1961 rozpoczął studia w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie w klasie skrzypiec. Wówczas też nawiązał współpracę z zespołem Zbigniewa Namysłowskiego, z którym zadebiutował na festiwalu Jazz Jamboree. W czerwcu 1962 wraz z kwintetem Andrzeja Trzaskowskiego po raz pierwszy pojechał do Stanów Zjednoczonych. Grał w nim także po powrocie do Polski, a ponadto był zapraszany jako solista do akompaniowania uczestnikom różnych krajowych festiwali. W pierwszej połowie lat 60. grał również w Kwintecie Krzysztofa Komedy, natomiast w drugiej przebywał głównie w Skandynawii, gdzie założył zespół Stavanger. Po powrocie do kraju prowadził Grupę Michała Urbaniaka, przez którą przewinęli się czołowi polscy jazzmani, a wokalistką była Urszula Dudziak. W 1971 roku zdobył Grand Prix dla najlepszego solisty na Festival de Jazz de Montreux, a w nagrodę odbył roczne stypendium w bostońskim Berklee College of Music.
We wrześniu 1973 roku Michał Urbaniak wyjechał razem z Urszulą Dudziak do Stanów Zjednoczonych. Po trzech miesiącach pobytu podpisał kontrakt płytowy z Columbia Records, która w 1974 wydała „Fusion”, czyli amerykańską wersję jego albumu „Michal Urbaniak Constellation”. Stworzone dla Columbii kolejne płyty „Atma” i „Fusion III” zapoczątkowały pasmo amerykańskich sukcesów Urbaniaka i Dudziak. W latach 1974–1989 prowadził zespół Michal Urbaniak’s Fusion, w którym grali amerykańscy muzycy. W 1974 roku uczestniczył w nagraniach albumu Czesława Niemena „Mourner’s Rhapsody”, a w kolejnych latach nagrał kolejne własne płyty – „Body English”, „Urszula”, „Smiles Ahead”, „Funk Factory” czy „Ecstasy”. W 1980 roku został pierwszym białym artystą, który podpisał kontrakt z Motown Records. Pod jej szyldem wydał album „Serenade for the City”. Wspólnie z Billym Cobhamem stworzył zespół Glass Menegerie, a kilka lat później został zaproszony przez Milesa Davisa na sesję nagraniową jego albumu „Tutu”. W 1986 roku przyjechał do Polski po 13 latach nieobecności, by wystąpić ze swoim zespołem na Jazz Jamboree’86. Od tego czasu dość regularnie pojawiał się na polskich scenach. Cały czas kontynuował też nagrywanie własnych płyt, a ponadto pojawiał się gościnnie na wydawnictwach innych artystów. Nie stroniąc od muzycznych eksperymentów, w latach 90. stworzył projekt Urbanator łączący w sobie jazz i hip-hop. Kolejnym projektem, rozszerzającym poprzedni o orkiestrę symfoniczną był UrbSymphony. Poza muzyką jazzową o różnych obliczach oraz kompozycjach symfonicznych, Michał Urbaniak tworzył też muzykę filmową. Skomponował m.in. ścieżki dźwiękowe do filmów „Pożegnanie jesieni”, „Manhattan”, „Dług”, „Wielkie rzeczy” czy „Eden”. Urbaniak prowadził także działalność pedagogiczną, a jako aktor wystąpił w kilku filmach.
Poza wspomnianym Milesem Davisem, w trakcie swej kariery Michał Urbaniak miał okazję współpracować z takimi słynnymi muzykami jak Quincy Jones, Stephane Grappelli, Joe Zawinul, Herbie Hancock, Wayne Shorter, Kenny Garrett, George Benson, Marcus Miller, Jaco Pastorius, Toots Thielmans, Astor Piazzolla, Kenny Kirkland, Larry Coryell, Lennie White, Freddy Hubbard, Larry Corryell, Alphonze Mouzon, Kenny Garret, Ron Carter, Victor Bailey, Omar Hakim i wielu innych.
Za swoją twórczość został uhonorowany m.in. Złotym Fryderykiem, dwoma nagrodami za muzykę na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych oraz Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
