Coraz więcej dowodów naukowych wskazuje, że muzyka nie tylko poprawia nastrój, ale również realnie wspiera proces leczenia i opieki nad osobami zmagającymi się z demencją. Najnowszy pilotażowy program badawczy MELODIC (Music Engagement for Loss Of Distress In Dementia In Care), wdrożony przez Anglia Ruskin University (ARU) we współpracy z Cambridgeshire and Peterborough NHS Foundation Trust, pokazuje, że obecność muzyki na oddziałach szpitalnych może ograniczyć zachowania zakłócające, poprawiać dobrostan pacjentów i zmniejszyć potrzebę stosowania leków psychotropowych.
Jak podaje Anglia Ruskin University na swojej stronie (aru.ac.uk, 16 lipca 2025), program został przeprowadzony na dwóch oddziałach opieki nad osobami z demencją w ramach NHS. W jego ramach zatrudniono pełnoetatowego terapeutę muzycznego, który prowadził regularne sesje – zarówno grupowe, jak i indywidualne – oraz pomagał personelowi i rodzinom pacjentów w opracowywaniu indywidualnych planów muzycznych, dostosowanych do historii i preferencji danego pacjenta.
Efekty wdrożenia terapii okazały się wyraźnie pozytywne. Jak informuje ScienceDaily, u pacjentów zauważono zmniejszenie objawów stresu i poprawę jakości życia, bez jakichkolwiek negatywnych skutków ubocznych. Co istotne, uczestnicy nie tylko lepiej funkcjonowali w środowisku oddziałowym, ale również częściej nawiązywali kontakt z otoczeniem.
Neuroscience News z kolei podkreśla, że muzyka – zwłaszcza ta, która jest pacjentowi znana i emocjonalnie bliska – aktywuje obszary mózgu odpowiedzialne za pamięć autobiograficzną, dając poczucie orientacji, bezpieczeństwa i osadzenia w rzeczywistości. W kontekście neurodegeneracyjnych zmian zachodzących w demencji jest to niezwykle cenne.
Co więcej, jak zaznacza ARU, wcześniejsze badania tego samego zespołu wykazały, że w dniach, w których prowadzono sesje muzyczne, liczba incydentów związanych z zachowaniami agresywnymi lub lękowymi była aż czterokrotnie mniejsza – 7 % w porównaniu do 31 % w dniach bez muzyki.
Program MELODIC okazał się również ekonomicznie efektywny. Koszt miesięczny realizacji terapii muzycznej wraz z zatrudnieniem terapeuty wynosił ok. £2 025, a jednorazowy wydatek na sprzęt – £400. W porównaniu z kosztami leczenia farmakologicznego czy hospitalizacji jest to rozwiązanie stosunkowo tanie i możliwe do wdrożenia na większą skalę.
Wnioski autorów badania są jasne: muzyka powinna stać się integralną częścią opieki nad pacjentami z demencją, zarówno w szpitalach, jak i domach opieki. ARU rekomenduje także, aby personel medyczny oraz bliscy pacjentów byli szkoleni w zakresie stosowania terapii muzycznej, a indywidualne playlisty – uwzględniające wspomnienia i emocjonalne skojarzenia – stały się elementem codziennego wsparcia.
Jak podsumowuje ARU, program MELODIC pokazuje, że humanistyczne podejście do opieki – oparte na sztuce, empatii i relacji – może realnie poprawiać życie pacjentów. W czasach rosnących kosztów i wyzwań w systemach ochrony zdrowia warto zwrócić uwagę na potencjał drzemiący w muzyce.
