Włoska firma IK Multimedia obecna na rynku od niemal trzydziestu lat, zaczynała od tworzenia oprogramowania, ale z czasem zaczęła rozszerzać ofertę o rozwiązania sprzętowe, przeznaczone do studia, dedykowane gitarzystom czy twórcom treści internetowych. Wraz z pojawieniem się w niej monitorów odsłuchowych, firma zaczęła pracować nad własną technologią umożliwiającą korekcję akustyki pomieszczeń implementując ją w kolejnych produktach. Najnowszą pozycją w katalogu firmy wykorzystującą firmowe rozwiązanie o nazwie Advanced Response Correction jest ARC ON•EAR – kompaktowy system korekcji słuchawek i wirtualnego monitoringu. Zobaczmy czym się charakteryzuje i co oferuje…
Głównym elementem tego systemu jest kompaktowe „pudełko” służące za wzmacniacz słuchawkowy i DAC, wykorzystujące ową firmową technologię by z jednej strony dokonywać kalibracji i korekcji charakterystyki naszych słuchawek, a z drugiej dawać możliwość odsłuchiwania na nich dowolnego materiału audio wykorzystując symulację zaadaptowanego akustycznie studia i umieszczonych w nim wirtualnych monitorów. Tak jak inne, podobnie mu sprzętowe, programowe czy hybrydowe rozwiązania dostępne obecnie i w przeszłości, także ARC ON•EAR jest próbą rozwiązania problemów pojawiających się gdy pracujemy na słuchawkach, wynikających z rozbieżności między tym co one oferują i ich charakterystyką odbiegającą od liniowej, a sytuacją gdy korzystamy z odpowiednio dobranych i rozmieszczonych monitorów studyjnych w pomieszczeniu, które poddano odpowiedniej adaptacji akustycznej. Poszczególni producenci próbują rozwiązać te kwestie na różny sposób, koncentrując się często tylko na jednym konkretnym temacie, wykazując jednocześnie autorskie podejście do nich. Firma IK Multimedia postanowiła za sprawą ARC ON•EAR „ogarnąć” jednocześnie kilka tematów, oferując zestaw narzędzi i funkcji pozwalających symulować odsłuch w profesjonalnym studiu z wykorzystaniem różnych monitorów (a dokładniej ich emulacji) przy jednoczesnej kompensacji brzmienia słuchawek.
OPIS
Pierwszy rzut oka na testowany DAC / wzmacniacz słuchawkowy przywodzi na myśl urządzenie, które było dostępne na rynku ponad dekadę temu (jego test znajdziecie na naszej stronie), wykorzystujące zbliżoną w zamyśle koncepcję, choć o nieco innych i mniejszych możliwościach. Oczywiście to tylko takie luźne skojarzenie, ale pewnie nieprzypadkowe. Mimo niepozornego wyglądu i niewielkich rozmiarów, ARC ON•EAR kryje w sobie ciekawy zestaw funkcji i narzędzi, a do tego prezentuje się bardzo solidnie. Na panelu testowanego urządzenia udało się zmieścić nie tylko pokrętło służące do regulacji poziomu wyjściowego (analogowe ale z cyfrowym sterowaniem zapewniającym stały poziom dynamiki), ale także trzy przyciski. Dwa z nich służą do aktywacji lub dezaktywacji dwóch głównych bloków DSP – odpowiednio CALIBRATION i STUDIO SIMULATION, których szersza regulacja jest możliwa z poziomu dedykowanego oprogramowania. Trzeci jest programowalny i może być używany do obsługi jednej z kilku funkcji, które można do niego przypisać. Jej wyboru możemy dokonać w aplikacji, o której więcej za chwilę. Co więcej, przycisku Fn można również używać (w połączeniu z Cal) do wyboru presetu. O tym, który jest aktualnie wybrany informują nas diody LED.
Do komunikacji z komputerem służy port USB typu C, którego możemy używać nie tylko do przesyłania informacji między urządzeniem a wspomnianym programem. Port ten służy jednocześnie za cyfrowe wejście audio, przez które możemy wprowadzać do wzmacniacza słuchawkowego sygnały z wybranego przez nas programu. ARC ON•EAR jest widoczny w systemie jako wyjście stereo, a obsługiwane są częstotliwości próbkowania od 44.1 do 192 kHz. Testowane urządzenie zaprojektowano z myślą o różnych scenariuszach, przez co do dyspozycji mamy także analogowe, stereofoniczne wejście audio typu jack 1/8”. Możemy wprowadzać przez nie sygnały z dowolnego urządzenia – interfejsu audio, miksera, odtwarzacza czy smartfona (o ile mamy taki z klasycznym wyjściem audio). Do podłączenia słuchawek służy z kolei stereofoniczne wyjście jack 1/4” ulokowane po przeciwnej stronie obudowy niż pozostałe gniazda i włącznik. Wzmacniacz słuchawkowy ARC ON•EAR jest też wyposażony we wbudowaną baterię ładowaną przez USB, co oznacza że możemy używać go zarówno z komputerem jak i bez połączenia z nim. W pełni naładowana bateria oferuje do 4 godzin pracy. Od spodu obudowy umieszczono gumową obwódkę zapewniającą stabilność podczas operowania kontrolerami na panelu.
Poza samym wzmacniaczem słuchawkowym, w komplecie otrzymujemy dwa kable o długości nieco ponad 60 cm – USB (zakończony z obu stron wtykami typu C) i audio (wtyki TRS jack 1/8” + jedna przejściówka na jack 1/4”). Całości dopełnia praktyczne i poręczne etui, w którym możemy to wszystko zmieścić na czas przechowywania czy transportu.
Aby móc przystąpić do pracy z ARC ON•EAR należy zarejestrować urządzenie, gdyż tylko w ten sposób zyskujemy możliwość pobrania dedykowanego oprogramowania – sterowników ASIO potrzebnych podczas pracy z systemem Windows (nie potrzeba ich gdy działamy w środowisku macOS) oraz aplikacji umożliwiającej regulację parametrów związanych z blokami DSP oraz wszelkich dostępnych funkcji i narzędzi. Program jest dostępny zarówno w wersji dla komputerów PC jak i Mac.
TESTUJEMY
Tak jak aplikacji ARC ON•EAR nie pobierzemy nie posiadając urządzenia, tak też elementy kontroli dostępne w tym programie bez podłączonego wzmacniacza słuchawkowego pozostają niedostępne. Nic w tym dziwnego, gdyż aplikacja ta służy jedynie do sterowania i dopiero gdy podepniemy urządzenie do komputera i włączymy, naszym oczom ukaże się przejrzysty i intuicyjny w obsłudze interfejs graficzny. Korzystając z aplikacji możemy dokonywać wszelkich możliwych ustawień, zapisując je w pięciu presetach przechowywanych w urządzeniu.
Aby system mógł przystąpić do pracy należy w pierwszym kroku wybrać słuchawki, których będziemy z nim używać. Z myślą o zaspokojeniu potrzeb szerokiego grona potencjalnych użytkowników, firma IK Multimedia przygotowała profile ponad dwustu modeli słuchawek różnych producentów (głównie profesjonalnych, wokółusznych). Wybierając spośród nich te, na których będziemy pracować, do tworzonego presetu automatycznie ładowane są dane powiązane z danym modelem. Dla każdego profilu dostępny jest też domyślny poziom kompensacji głośności. Gdy tylko aktywujemy pierwszy z bloków DSP, czyli układ kalibracji częstotliwościowo-fazowej, pracujące w nim filtry FIR skorygują charakterystykę tak, by uzyskać brzmienie uznane przez twórców systemu za najbardziej optymalne. Pierwotną i wyjściową krzywą uzyskaną dzięki zastosowaniu filtra kalibracyjnego możemy zobaczyć na wykresie w górnej części interfejsu graficznego. Dla bloku CALIBRATION możemy ponadto aktywować wyrównanie fazowe (warto pamiętać że wpływa to na poziom latencji), a także skorzystać z filtra TONE pozwalającego ocieplić lub rozjaśnić skorygowane brzmienie dostosowując je do naszych preferencji.
Co więcej, z poziomu aplikacji możemy również dokonać dalszej regulacji, wykorzystując 3-pasmowy korektor. Dla każdego z pasm możemy ustalić częstotliwość graniczną oraz poziom podbicia lub obcięcia (w zakresie ±12 dB), jak również określić dobroć. Skrajne pasma dają możliwość zmiany kształtu charakterystyki oferując wybór między półkową a szczytową. Dla pasma środkowego dostępny jest wyłącznie ten drugi tryb. Korektor ten może być aktywny i dostępny albo wyłącznie w połączeniu z blokiem CALIBRATION albo zawsze, niezależnie od niego.
W odróżnieniu od innych rozwiązań odwzorowujących różne przestrzenie wraz ich akustyką, dla ARC ON•EAR postanowiono stworzyć algorytm wykorzystujący DSP i technologię modelowania by oddać wiernie naturalne brzmienie „idealnych monitorów w idealnej reżyserce” bez koloryzacji i sztucznych pogłosów czy innych niechcianych artefaktów. Ten właśnie algorytm symulacji studia jest podstawą drugiego bloku, po który możemy sięgnąć, używając go niezależnie od układu kalibracji lub wspólnie z nim. Z poziomu aplikacji możemy w przypadku STUDIO SIMULATION regulować kąt rozstawienia monitorów w tym algorytmie (klikając na któryś z głośników na grafice możemy sprawdzić jego położenie w wirtualnej przestrzeni), jak również dodać nieco głębi aktywując układ AMBIENCE.
Zamiast domyślnych „idealnych” monitorów, w tej symulacji studia możemy użyć emulacji konkretnych odsłuchów, wybierając je spośród ponad dwudziestu dostępnych. W odróżnieniu od słuchawek, wśród których odnalezienie tych, których używamy jest niezwykle istotne, emulacje monitorów kryją się pod mniej lub bardziej enigmatycznymi określeniami (wyjątkiem są tu dwa modele firmy IK Multimedia). W połączeniu z grafikami odwzorowującymi wygląd emulowanych odsłuchów nie ma jednak większego problemu z rozpoznaniem konkretnego modelu. Poza typowymi monitorami studyjnymi (2- lub 3-pasmowymi, aktywnymi i pasywnymi), do wyboru mamy także głośniki hi-fi, głośniki wbudowane w telewizor, przenośny głośnik Bluetooth oraz smartfon. Dzięki temu możemy szybko i wygodnie sprawdzić jak nasz materiał audio będzie reprodukowany przez różne systemy odsłuchowe.
Jeśli jesteśmy zadowoleni z ustawień dokonanych w aplikacji, po stworzeniu presetów, które są automatycznie przesyłane do urządzenia i przechowywane w nim, możemy wyłączyć aplikację i korzystać z samego wzmacniacza słuchawkowego / DAC. Jak wspomniałem, przy pomocy przycisków na jego panelu możemy łatwo i szybko aktywować lub dezaktywować bloki CALIBRATION i STUDIO SIMULATION (można ich używać oddzielnie lub w tandemie), jak również przełączać między zapisanymi w pamięci presetami. Przy pomocy programowalnego przycisku Fn możemy z kolei obsługiwać jedną z siedmiu funkcji wybranych wcześniej z poziomu aplikacji. Można go używać np. do włączania / wyłączania wyrównania fazowego lub wirtualnych monitorów, jak również do monofonizacji sygnału, ściszania go (DIM) lub całkowitego wyciszania (MUTE). Dla funkcji DIM dostępne są cztery opcje wybierane z poziomu aplikacji (-10, -20, -30 lub -40 dB). Przycisku tego możemy również używać do wyłączenia diod w urządzeniu, a nawet do uruchamiania i wstrzymywania odtwarzania w wybranym przez nas programie…
PODSUMOWANIE
Choć słuchawki są w studiu niezbędne, nie na każdym etapie pracy z dźwiękiem w równym stopniu spełniają one stawiane przed nimi wymagania, oddając miejsce monitorom tworzącym nasz system odsłuchowy – tym bardziej gdy pracujemy na co dzień w odpowiednio zaadaptowanej akustycznie przestrzeni. Oczywiście nie brak sytuacji, w których słuchawki sprawdzają się i osób używających ich z powodzeniem do różnych zadań. Zawsze jednak będą one brzmieć inaczej niż monitory, a do tego ich charakterystyka nie jest nigdy płaska. Z tego też powodu miks na słuchawkach to zawsze w pewnym stopniu zagadka, konieczność sprawdzania i wprowadzania zmian, które finalnie i tak mogą nie oddawać pełni prawdy. Co jednak, gdybyśmy mogli wirtualnie przenieść się do studia z wybranymi przez siebie monitorami dokonując jednocześnie korekcji częstotliwościowo-fazowej naszych słuchawek? Firma IK Multimedia nie jest bynajmniej pierwszą, która pochyliła się nad tym problemem, ale postanowiła zrobić to kompleksowo. Jej odpowiedzią na powyższe pytanie jest właśnie ARC ON•EAR. Dzięki zastosowanym w nim blokom DSP i emulacjom, ten system korekcji słuchawek i wirtualnego monitoringu może być ciekawą propozycją m.in. dla osób pracujących w niezaadaptowanym pomieszczeniu czy tych, którzy zabierając ze sobą laptop chcieliby mieć możliwość pracy nad swoimi projektami w dowolnym miejscu, posiadając choćby namiastkę komfortu oferowanego przez studio. Dzięki dedykowanej aplikacji możemy wygodnie regulować ustawienia obu bloków DSP, wybierać między profilami słuchawek i emulacjami monitorów czy dostosowywać brzmienie używając korektora, a następnie zapisać to wszystko w presetach. Jeszcze prostsza jest obsługa wzmacniacza słuchawkowego / DAC gdyż mając do dyspozycji pokrętło głośności i trzy przyciski jesteśmy w stanie włączać lub wyłączać określone funkcje czy zmieniać zapisane w pamięci presety. W pewnym sensie można powiedzieć, że za sprawą tego systemu i niewielkich rozmiarów urządzenia możemy mieć „studio w kieszeni”, a przynajmniej jego symulację…
Chociaż nic nie zastąpi porządnego systemu odsłuchowego złożonego z monitorów studyjnych i choćby podstawowej adaptacji akustycznej naszego miejsca pracy, to w rozwiązaniach mobilnych czy innych sytuacjach ARC ON•EAR może okazać się przydatnym narzędziem, choćby do porównania tego jak nasza produkcja brzmi na różnych monitorach. Jednocześnie jest to solidny wzmacniacz słuchawkowy i DAC, a mając do dyspozycji cyfrowe wejście w postaci portu USB oraz analogowe jack 1/8” możemy wykorzystywać go z różnymi źródłami dźwięku – aplikacjami komputerowymi czy urządzeniami, co otwiera przez nami szeroki wachlarz możliwości. Kolejnym plusem jest wbudowana bateria zapewniająca nam wolność i możliwość używania urządzenia także z dala od komputera.
Tekst: Grzegorz Bartczak
DANE TECHNICZNE
Obsługiwane częstotliwości próbkowania: 44.1 – 192 kHz
Pasmo przenoszenia: 11 Hz – 77 kHz (-1dB)
Moc wyjściowa: 200 mW (100 mW na kanał)
Wejścia/wyjścia: AUX IN [jack 1/8”], słuchawkowe [jack 1/4”], USB [typ C]
Wymiary: 79 × 77 × 35 mm
Ciężar: 170 g
Sugerowana cena: 1250 PLN
Do testu dostarczył:
Audiostacja
ul.Kolejowa 93/95
05-092 Łomianki
tel. (22) 122 53 00
Internet: audiostacja.pl, www.ikmultimedia.com
