Czytając specyfikację Pa2X PRO, to tak jakby czytać „listę marzeń” instrumentu który chcielibyśmy mieć, ale nikt go nigdy nie zrobił. To keyboard cechujący się kompleksowym wyposażeniem i prawdopodobnie najbardziej detalicznie rozbudowany z jakim miałem do tej pory do czynienia w tej klasie instrumentów. Czy w związku z tym jest trudny w obsłudze? Jak na instrument klasy KEYBOARD – nie. One ze względu na swoją funkcję „wszystko w jednym” zawsze są rozbudowane, przez co i trochę zagmatwane. Czy jest coś czego Pa2X PRO nie może? Być może tak, ale mnie niczego nie brakowało. No może…. większy wyświetlacz żeby można oglądać telewizję.
OPIS
Instrument jest kontynuatorem serii Pa z bardzo dobrze ocenianymi Pa1X i Pa800. Wszystkie projektowano w europejskim biurze projektowo-badawczym Korga we Włoszech. Miejsce pochodzenia wyjaśnia filozofię budowy instrumentu. Konstruktorzy postawili sobie za cel zaprojektowanie instrumentu z akompaniamentem trafiającego w potrzeby zawodowych muzyków i artystów estradowych.
Wizualnie Pa2X Pro posiada prostą, klasyczną obudowę metalową w dwóch odcieniach, zakończoną szykownymi bokami z drewna. Płyta czołowa wygląda dość przejrzyście, zawiera dziewięć multifunkcyjnych suwaków plus kontroler głośności i balansu, pośrodku kolorowy, dotykowy wyświetlacz otoczony przyciskami kontrolnymi. Rozmieszczenie podstawowych elementów kontrolnych można uznać za tradycyjne i logiczne. Przyciski sekcji akompaniamentu i trybu pracy ulokowano po lewej, a wyboru barw i zestawów Performance po prawej. Wyświetlacz jest podnoszony i opuszczany mechanicznie (silnikiem) z funkcją zapamiętania ostatniego kąta nachylenia. Na początku traktowałem to jako zbędny „bajer”, ale z czasem zacząłem doceniać przydatność mechanicznego wyświetlacza. Przy takim natłoku informacji jego czytelny wygląd jest niezbędny.
BARWY
Za generowanie dźwięku odpowiedzialny jest 120-głosowy moduł oparty o syntezę EDS (Enhanced Definition Synthesis) i technologię RX (Real eXperience) oferującą duże możliwości dynamiczne i artykulacyjne. Dostęp do barw jest możliwy w trybie SOUND przeznaczonym do gry na żywo bez akompaniamentu. Mamy tutaj dostęp do obszernej biblioteki barw (ponad 950) i 63 zestawów perkusyjnych oraz do narzędzi edycyjnych widocznych na ekranie. Dla użytkownika jest miejsce na 256 barw i 64 zestawy perkusyjne. Barwy podzielono na kategorie instrumentalne. Szczególną uwagę zwracają na siebie barwy z RX po nazwie. Brzmią bardzo realistycznie. Choć nie jestem fanem imitacji instrumentów sekcji dętej w keyboardach, muszę przyznać że np. barwa RX Alto Sax została znakomicie odwzorowana z charakterystycznym zadęciem, szumem powietrza, a nawet lekko słyszalnym stukiem klap. Barwy fortepianów, pianin i pian elektrycznych są na tyle dobre, że można je wykorzystać w profesjonalnych produkcjach muzycznych. Akordeony i harmonijki ustne są po prostu znakomite. Barwy organowe z pomocą znakomitego procesora efektów są dobre, a uzupełnieniem tej grupy barw jest sekcja DIGITAL DRAWBAR dająca organistom naturalne możliwości programowania. Dzięki suwakom na płycie czołowej wszystkie drawbary są dostępne jednocześnie.
W sumie barw bardzo dobrych w Pa2X PRO jest tyle, że wątpię aby jakikolwiek użytkownik bawił się w tworzenie nowych. Zainteresowanym polecam link do stron Korga gdzie można posłuchać niektórych barw w utworach demonstracyjnych. Zaznaczam, że wszystkie możliwości instrumentu zawarte w tych utworach są na pokładzie Pa2X PRO do dyspozycji użytkownika.
STYLE PLAY
Dobra wiadomość dla nowych użytkowników i tych, którzy nie lubią oglądać szczegółowych informacji ustawień. Pa2X PRO wyposażono w prosty wybór żądanego akompaniamentu (lub utworu) – EASY MODE. Wszystko co należy zrobić to wybrać tryb STYLE PLAY, następnie wybrać grupę danego stylu STYLE SELECT i zatwierdzić konkretny styl na wyświetlaczu. Prosty i szybki wybór jednego z wielu akompaniamentów zawartych w pamięci instrumentu. Akompaniamenty mogą składać się maksymalnie z ośmiu warstw (ścieżek) np. perkusja, instrumenty perkusyjne, bas i pięć innych instrumentów akompaniujących. Daje to duże możliwości.
To, co słychać od razu, to dbałość Korga o detale fabrycznych akompaniamentów. Jest mnóstwo podkładów, które nie tylko brzmią dobrze, ale zadbano również o składowe niuanse poszczególnych barw użytych do ich tworzenia. Nagrane są z polotem i zróżnicowaniem dynamicznym. Po prostu są świetne. Za przykład mogą posłużyć barwy gitar akustycznych Unplugged. Brzmią naturalnie. Słyszalne są np. drgania strun i dotyk palca. Wszystkie akompaniamenty są bardzo dobre, w wielu przypadkach brzmią jakby były grane przez żywych muzyków. Wstępy i zakończenia zaskakują rozwiązaniami harmonicznymi i znakomitą grą sekcji instrumentów dętych. Wszystkie akompaniamenty mogą być modyfikowane przez użytkownika według jego potrzeb i preferencji. Programiści użyli sprytnego programu do tworzenia akompaniamentów. Dopiero po jakimś czasie odkryłem, że ta część oprogramowania jest obecna w instrumencie, aby użytkownik mógł z niego korzystać i osiągać zamierzone efekty tworząc własne podkłady. Bardzo przydatne dla zaawansowanych użytkowników.
Należy wspomnieć też o użytecznej funkcji Song Book, pozwalającej na zapamiętanie pod dowolną nazwą (najlepiej tytułem utworu) ustawień instrumentu potrzebnych do zagrania wybranego utworu lub odtworzenia utworu z pomocą sekwencera bądź odtwarzacza MP3. Ta baza danych jest niejako tworem nadrzędnym istniejącym ponad trybami pracy instrumentu i podczas pracy po wybraniu odpowiedniego wpisu instrument sam ustawi się w odpowiedni tryb w zależności od zapisanych w danej lokacji parametrów. Pamięć można przeszukiwać według np. rodzajów muzyki, albo w jakiś inny szczególny sposób dla użytkownika. W pamięci instrumentu zapisano bogatą bibliotekę ustawień służących do grania mniej lub bardziej znanych utworów, a wpisy te można uzupełniać własnymi ustawieniami. Jest to zatem potężne i przydatne narzędzie.
KLAWIATURA
76 klawiszy połowicznie doważonych to wystarczający zakres klawiatury do wykorzystania potencjału instrumentu. Akcja klawiszy jest dość głęboka i szybka co daje komfort gry w szybkich i wolnych przebiegach zarówno staccato jak i legato. Jedynie przy cichej grze słychać lekki stukot pracy klawiatury. Punkt załączenia Aftertouch jest dobrze wyczuwalny. Klawisze zrobione są z dobrego materiału, a czarne są lekko perforowane co zwiększa komfort gry.
ZŁĄCZA
Wszystkie złącza są opisane na płycie czołowej. W grupie AUDIO INPUT mamy cztery wejścia z czego dwa niesymetryczne o poziomie liniowym służące do podłączenia np. instrumentu lub CD, oraz złącze typu combo obsługujące zarówno wtyczki XLR i jack 1/4” (XLR do podłączenia mikrofonu pojemnościowego, a jack do dynamicznego). Zasilanie Phantom +48V dostarczane jest jedynie do złącza XLR.
W grupie AUDIO OUTPUT mamy pięć wyjść. Left i Right – główne wyjścia stereo, ich głośność ustala się suwakiem MASTER VOLUME. 1 i 2 – to dodatkowe wyjścia, których można używać do wysyłania poszczególnych ścieżek do zewnętrznego miksera. Suwak MASTER VOLUME nie ma na nie wpływu. DIGITAL (S/P DIF 48 kHz) – tym wyjściem można PA2X PRO łączyć z urządzeniami cyfrowymi np. karta audio, cyfrowy mikser, nagrywarka CD itd.
Grupa złącz MIDI składa się z trzech gniazd – IN, OUT i THRU, a grupa PEDAL też z trzech z gniazdami do przełącznika multifunkcyjnego, pedału footswitch i damper.
USB to bardzo istotne połączenie Pa2X PRO ze światem zewnętrznym. I tak – dwa gniazda HOST (USB 2.0 oznaczone jako F na płycie czołowej i R na płycie tylnej) służą do twardego dysku, pamięci FLASH, CD-ROM, oraz jedno DEVICE (USB 1.1 na płycie tylnej) do połączenia z komputerem. USB daje nam możliwość np. wgrania próbek ulubionego zestawu perkusyjnego do instrumentu, przypisanie próbek do klawiszy, utworzenia nowego zestawu i zapisania w pamięci. To wszystko. Całą pamięć Pa2X PRO można archiwizować z pomocą złącza USB. Poza wymienionymi wyżej mamy jeszcze do dyspozycji złącze słuchawkowe znajdujące się z przodu pod dźwignią joysticka X-Y. Warto też wspomnieć, że opcjonalnie można zamontować kartę video VIF4, pozwalającą podłączyć bezpośrednio do instrumentu monitor bądź telewizor.
SEKWENCER
Tworzenie nowych songów jak i bardziej dogłębna edycja utworów już istniejących są możliwe w trybie sequencer. Wprowadzanie poprawek do „gotowców”, polegających na podmianie barw i regulacji poziomów głośności odbywa się szybko i intuicyjnie, w czym pomocny jest zarówno ekran dotykowy jak i suwaki znajdujące się na płycie czołowej. Dzięki temu w ciągu jednego wieczoru można „uzdatnić” bardzo dużo songów, które wykorzystując „pokładowe” barwy Pa2X PRO zabrzmią zdecydowanie lepiej niż ze standardowymi ustawieniami GM. Rejestracja własnych utworów może odbywać się na kilka sposobów: krokowo, z wykorzystaniem stylów i wszystkich innych dodatków dostępnych na płycie czołowej, jak i tradycyjnie wgrywając materiał ścieżka po ścieżce. Pojemność sekwencera wynosi 200,000 informacji, co w praktyce sprowadziło się do rejestracji 210-taktowego utworu (ponad 200 kB po zapisaniu na dysk w formacie SMF) w trybie Quick Record, w którym korzystałem z kilku różnych barw, automatycznego akompaniamentu i efektów wyzwalanych za pośrednictwem przycisków Pad. Natywnym formatem sekwencera jest SMF zatem nie ma najmniejszych problemów z przenoszeniem utworów choćby do sekwencerów programowych w celu dogłębnej edycji. Nie znaczy to, że sekwencer Pa2X PRO nie został wyposażony w narzędzia edycyjne.
PROCESOR EFEKTÓW
Procesor efektów w Pa2X PEO zaopatrzono w cztery niezależne sekcje po 124 programów każda. Wśród efektów znajdziemy mnóstwo bardzo przydatnych a dodatkowo w czwartej sekcji można uruchomić vocoder, a oprócz niego sygnał z mikrofonu można przepuścić przez procesor wokalny TC Helicon (Harmonizer, Reverb, Delay, Compressor, EQ i Gate). Ujmując krótko – do brzmienia efektów w Pa2X PRO nie można mieć żadnych zastrzeżeń i zapewne sprawdzą się znakomicie na scenie i w studiu.
PODSUMOWANIE
Pa2X PRO to zapewne jeden z najlepszych instrumentów z automatycznym akompaniamentem na rynku muzycznym. Jest uniwersalny, zaopatrzony w barwy znakomitej jakości przez co nadaje się do wykorzystania we wszystkich stylach muzycznych. Fabryczne akompaniamenty są z polotem i dbałością o detale. Należy wspomnieć też o pokładowym samplerze z pamięcią 128 MB i możliwością jej rozszerzenia do 256 MB. Ujmując krótko – biorąc pod uwagę potencjał Pa2X PRO, może dosłownie być instrumentem jakim użytkownik chce. Urządzenie o wyjątkowych możliwościach kreacji muzycznej. Jest klasą dla siebie.
Tekst: Wojciech Wichłacz
WYBRANE DANE TECHNICZNE
Klawiatura: 76 dynamicznych częściowo doważonych klawiszy z Aftertouch
Synteza: Korg EDS (Enhanced Definition Synthesis)
Polifonia: 120-głosowa, 120 oscylatorów
Barwy: ponad 950 + 256 użytkownika
Zestawy perkusyjne: 63 + 64 użytkownika
Procesor efektów: 4 sekcje po 124, vocoder, procesor wokalny TC Helicon
Zestawy PERFORMANCE: 336 lokacji + 960 stylów × 4
Style: ponad 400 fabrycznych, do 960 użytkownika
Sekwencer: 16-śladowy, 200,000 informacji, SMF format
Sampler: 128 MB z możliwością rozszerzenia do 256 MB, częstotliwość próbkowania 48 kHz
MP3 Recorder/Player: 2 + transpozycja
Song Play: 2 odtwarzacze XDS kompatybilne z SMF (format 0 i 1), KAR; możliwość wyświetlania akordów i tekstów na wyświetlaczu bądź na monitorze po zainstalowaniu karty video VIF4
Wyświetlacz: 320 × 240 punktów, kolorowy, dotykowy z silnikiem do regulowania nachylenia
Złącza: MIC IN [combo XLR/jack], INPUT (L, R), OUTPUT (L, R, 1, 2), DIGITAL OUT, słuchawkowe, MIDI (IN, OUT, THRU), PEDAL (DAMPER, ASSIGNABLE, EC5), USB (DEVICE × 1, HOST × 2)
Wymiary: 1207 × 365 × 136 mm
Ciężar: 18 kg
Opcje: PS-1 Switch Pedal, DS-1H Damper Pedal, EC-5 Assignable Multi-Switch Controller, XVP-10 Professional Expression/Volume Pedal, EXP-2 Expression/Volume Pedal, VIF4 Video Interface Board, EXB-M256 – 256 MB RAM Expansion Board
Cena: 10999 PLN
Do testu dostarczył
Mega Music
ul. Leśna 15
81-876 Sopot
tel. (058) 5511882
Internet: www.megamusic.pl, www.korg.com
Test ukazał się w numerze 6/2008 miesięcznika Muzyk.
