Świat polskiej muzyki doznał kolejnej wielkiej straty – w wieku 66 lat zmarł Stanisław Soyka, wokalista, muzyk, multiinstrumentalista, kompozytor i aranżer, którego twórczość łącząca w sobie jazz, pop i piosenkę literacką, na dobre zapisała się w historii polskiej kultury.
Stanisław Soyka, a właściwie Stanisław Joachim Sojka, urodził się w 1959 roku w Żorach. Jego przygoda z muzyką rozpoczęła się gdy miał 7 lat, śpiewając wspólnie z ojcem w chórze katedralnym w Gliwicach. Jako nastolatek został organistą, a po Podstawowej Szkole Muzycznej ukończył Liceum Muzyczne w Katowicach (w klasie skrzypiec). Następnie podjął studia na Akademii Muzycznej w Katowicach na Wydziale Kompozycji i Aranżacji. Podczas studiów śpiewał z big-bandem Puls, i z nim także dokonał pierwszych nagrań dla archiwum Rozgłośni PR w Katowicach. Jako artysta solowy zadebiutował w 1979 roku recitalem muzyki bluesowej i gospel w Filharmonii Narodowej w Warszawie. Zapis tego koncertu znalazł się na jego pierwszym albumie „Don’t You Cry”. W 1981 roku ukazała się jego płyta „Blublula” nagrana z towarzyszeniem tria Wojciech Karolaka, zawierająca porywające wykonania takich standardów jak „I’m just a lucky so and so” Ellington’a czy „Naima” Coltrane’a. Goszczący wówczas w Polsce legendarny amerykański animator i krytyk jazzowy W. Connover usłyszawszy Sojkę, miał powiedzieć: „ten facet, to najlepiej strzeżony sekret muzyki polskiej”. W pierwszej połowie lat 80. XX wieku artysta sporo koncertował występując na znanych festiwalach jazzowych, zarówno krajowych jak i zagranicznych. W 1986 roku podpisał kontrakt z wytwórnią RCA, dla której nagrał album „Stanisław Soyka”. Dwa lata później ukazał się krążek „Radioaktywny” stanowiący zapis jego aktywności w polskich studiach nagraniowych w latach 1983-88. Nie ograniczając się wyłącznie do jazzu, Soyka sięgał w tym okresie także po rock współpracując z takimi zespołami jak Extra Ball, Sun Ship czy Svora. W 1988 roku Soyka rozpoczął długą i owocną współpracę z Januszem „Yaniną” Iwańskim, gitarzystą jazz-rockowej grupy Tie Break. Wspólnie nagrali szereg albumów, a o ich płycie „Acoustic” mówiło się, że o kilka lat wyprzedził epokę nagrywania „bez prądu”. Jednym z ich największych przebojów była „Tolerancja” pochodząca z albumu „Neopositive” wydanego w 1992 roku. Kolejną przekrojową pozycją w dyskografii artysty była płyta „Retrospekcja”, czyli koncertowy zapis największych hitów z lat 1978 – 1994 zarejestrowanych w studio TVP Kraków. W tym samym roku ukazał się album „Soyka Sings Shakespeare’s Sonnets” będący owocem fascynacji literackiej i przyjaźni z wybitnym pisarzem i tłumaczem Maciejem Słomczyńskim. W 1998 roku ukazała się płyta zatytułowana „Nr 17” zawierająca m.in. utwory „Nie ma drugiej takiej”, „Tango Memento Vitae” oraz „Allegro ma non troppo” do wiersza Wisławy Szymborskiej. W 2003 roku Soyka skomponował i nagrał muzykę do słów „Tryptyku Rzymskiego” Jana Pawła II. Rok później ukazała się z kolei płyta „Soyka Sings Love Songs”, na której artysta zaprezentował własne wersje znanych przebojów, których głównym tematem jest miłość. Znalazły się wśród nich m.in. przeróbki klasycznych tematów, jak „My Funny Valentine” czy „Fly Me To the Moon”. W 2008 roku Soyka dostał pierwszą kinową rolę, w polsko-japońskim filmie Doroty Kędzierzawskiej „Jutro będzie lepiej”, w którym wcielił się w policjanta. We wrześniu 2010 roku ukazał się album „Soyka…tylko brać. Osiecka znana i nieznana”, na potrzeby którego artysta napisał muzykę do nieznanych lub pominiętych wierszy Agnieszki Osieckiej. W kolejnym roku odbyła się premiera dramatu muzycznego „Pasja według Romana Brandstaettera zwana Pasją Szczecińską”, do którego muzykę skomponował Stanisław Soyka. Miesiąc później ukazał się album „Stanisław Soyka śpiewa 7 wierszy Czesława Miłosza” przygotowany z okazji uchwalonego Roku Miłosza. Na kolejnej płycie – „Stanisław Soyka w hołdzie Mistrzowi” artysta sięgnął po piosenki Czesława Niemena, a w 2015 roku zaprezentował własne interpretacje swingowych standardów z lat 30. i 40. XX wieku, wydając płytę „Swing Revisited” nagraną ze szwedzko-duńską orkiestrą bigbandową Rogera Berga. Studyjną dyskografię artysty zamyka album „Muzyka i słowa Stanisław Soyka” wydany w 2019 roku. W ciągu swej kariery Stanisław Soyka został wyróżniony m.in. dwoma nagrodami Fryderyk, nagrodą Grand Prix 48. Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, Bursztynowym Słowikiem za całokształt twórczości na Sopot Festival, nagrodą 100-lecia ZAiKS-u czy statuetką Człowieka ze Złotym Uchem na Festiwalu Soundedit. Uhonorowano go również Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Choć w przeszłości ciężko chorował, śmierć artysty zaskoczyła wszystkich. Dzisiejszego wieczoru miał wystąpić z na festiwalu w Sopocie…
